Chúng ta thường xem việc được chữa bệnh là điều hiển nhiên. Bệnh viện, thuốc men, bác sĩ, phác đồ điều trị… tồn tại quanh ta như một phần tất yếu của đời sống hiện đại. Nhưng hãy thử tưởng tượng một xã hội không có những người đầu tiên đứng ra chữa bệnh, ghi chép kinh nghiệm, hệ thống hóa kiến thức y học và truyền lại cho hậu thế.
Có lẽ tuổi thọ con người sẽ ngắn hơn rất nhiều. Dịch bệnh có thể quét qua làng mạc mà không có phương thức phòng ngừa. Những cuộc kháng chiến sẽ hao tổn lực lượng chỉ vì thiếu kiến thức chăm sóc thương binh. Và lịch sử dân tộc, theo một cách nào đó, có thể đã đi theo một hướng hoàn toàn khác.
▪ Thầy thuốc – những người bảo vệ sự sống từ buổi đầu dựng nước
Trong lịch sử Việt Nam, người được tôn vinh là “ông tổ ngành y học cổ truyền” chính là Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác (1724–1791). Tuy nhiên, nếu nhìn rộng hơn, truyền thống y học của dân tộc đã hình thành từ rất sớm, gắn với kinh nghiệm dân gian và tri thức bản địa về cây thuốc, thảo dược, châm cứu.
Lê Hữu Trác không phải người đầu tiên biết chữa bệnh, nhưng ông là người đầu tiên hệ thống hóa và nâng tầm y học cổ truyền Việt Nam thành một học thuyết hoàn chỉnh. Bộ sách “Hải Thượng y tông tâm lĩnh” gồm 66 quyển là một công trình đồ sộ, tổng hợp kinh nghiệm lâm sàng, lý luận y học và đạo đức nghề y.
Điều đáng nói là ông không chỉ chữa bệnh bằng kiến thức, mà còn đặt nền móng cho một triết lý: thầy thuốc trước hết phải có y đức.
▪ Y học – nền tảng thầm lặng của sự tồn tại xã hội
Nếu phân tích ở tầng cấu trúc, y học không chỉ là một ngành nghề, mà là điều kiện tiên quyết để xã hội phát triển bền vững.
Không có chăm sóc sức khỏe, con người khó duy trì năng suất lao động. Không có kiến thức phòng bệnh, dân số khó tăng trưởng ổn định. Không có đội ngũ thầy thuốc, những biến cố dịch bệnh có thể làm gián đoạn cả tiến trình kinh tế – xã hội.
Trong các triều đại phong kiến, việc tổ chức Thái y viện, đào tạo thầy thuốc, ghi chép dược liệu cho thấy nhà nước sớm nhận thức được vai trò chiến lược của y học. Từ đó, nghề thầy thuốc không chỉ là nghề mưu sinh, mà là một phần của cấu trúc quốc gia.
▪ Hải Thượng Lãn Ông – người đặt nền móng cho y đức Việt Nam
Điều khiến Lê Hữu Trác trở thành biểu tượng không chỉ nằm ở tri thức y học, mà ở thái độ hành nghề. Ông từ chối danh lợi, chọn con đường chữa bệnh cứu người, dành phần lớn cuộc đời nghiên cứu và viết sách.
Trong tư tưởng của ông, thầy thuốc phải coi sinh mệnh con người là trên hết, không phân biệt giàu nghèo, địa vị. Chính triết lý đó đã tạo nên nền tảng đạo đức cho ngành y Việt Nam suốt hàng thế kỷ.
Ngày 27/2 hằng năm – Ngày Thầy thuốc Việt Nam, không chỉ là dịp tôn vinh đội ngũ y, bác sĩ hiện đại, mà còn là sự tiếp nối truyền thống từ những người thầy thuốc đầu tiên của dân tộc.
▪ Từ y học cổ truyền đến y học hiện đại
Ngày nay, y học đã bước sang một kỷ nguyên hoàn toàn mới: công nghệ sinh học, trí tuệ nhân tạo trong chẩn đoán, robot phẫu thuật, dữ liệu lớn trong quản lý bệnh án. Nhưng dù công nghệ thay đổi ra sao, bản chất của nghề thầy thuốc vẫn không đổi: bảo vệ sự sống và gìn giữ niềm tin.
Nếu tín dụng vận hành bằng niềm tin vào tương lai, thì y học vận hành bằng niềm tin vào sự hồi phục. Người bệnh đặt niềm tin vào thầy thuốc; xã hội đặt niềm tin vào hệ thống y tế; và thầy thuốc đặt niềm tin vào tri thức cùng lương tâm nghề nghiệp của mình.
▪ Nhìn lại để hiểu giá trị của một nghề
Hiểu về những thầy thuốc đầu tiên không phải để hoài niệm quá khứ, mà để nhận ra rằng mỗi ngành nghề quan trọng trong xã hội đều được xây dựng từ sự hy sinh và trí tuệ của nhiều thế hệ.
Từ những lương y bốc thuốc bằng kinh nghiệm dân gian đến những bác sĩ hiện đại làm việc trong phòng mổ công nghệ cao, tất cả đều nằm trong một dòng chảy chung của lịch sử.
Và nếu không có những người đặt viên gạch đầu tiên ấy, có lẽ chúng ta đã không có nền y học như hôm nay.
Ngày 27/2 vì thế không chỉ là ngày tri ân, mà còn là lời nhắc về trách nhiệm tiếp nối, để nghề thầy thuốc luôn giữ được giá trị cốt lõi của mình: cứu người, giữ niềm tin và gìn giữ sự sống.
————————————
🔰 Trường Cao Đẳng Công Nghệ Và Thương Mại Hà Nội
📍 Số 252 Hạ Hội – Xã Ô Diên – Hà Nội
📍VP Hồ Tùng Mậu: P102 nhà B, 128A Hồ Tùng Mậu, Phường Phú Diễn, Hà Nội
📲 Hotline: 0966.233.233
▪ Fanpage: https://www.facebook.com/htt.edu.vn
▪ Website: https://www.htt.edu.vn
▪ Youtube: www.youtube.com/@httcollege
▪ Email: info@htt.edu.vn
