Giai đoạn nước rút trước kỳ thi THPT Quốc gia luôn là khoảng thời gian khiến nhiều học sinh áp lực nhất. Khối lượng kiến thức lớn, nhiều chuyên đề cần ôn tập trong khi thời gian còn lại không nhiều khiến không ít thí sinh rơi vào trạng thái học dàn trải, học đến đâu quên đến đó hoặc luyện đề liên tục nhưng hiệu quả không cao.
Theo kinh nghiệm của nhiều thủ khoa và học sinh đạt điểm cao trong kỳ thi năm trước, điều quan trọng ở giai đoạn cuối không phải học thật nhiều, mà là biết phân bổ thời gian hợp lý giữa việc học kiến thức nền, luyện kỹ năng và luyện đề.
Không nên dành toàn bộ thời gian chỉ để luyện đề
Một sai lầm phổ biến của học sinh ở giai đoạn cuối là lao vào giải đề liên tục với suy nghĩ “làm càng nhiều càng tốt”. Tuy nhiên, nếu kiến thức chưa chắc hoặc không chữa kỹ lỗi sai sau mỗi đề, việc luyện quá nhiều dễ khiến học sinh rơi vào trạng thái học đối phó và nhanh mất động lực.
Thay vào đó, giai đoạn nước rút cần chia thời gian theo từng mục tiêu cụ thể: củng cố kiến thức nền, luyện chuyên đề trọng tâm và luyện đề tổng hợp để làm quen áp lực thời gian.
Giai đoạn cuối nên chia thời gian ôn tập như thế nào?
Một kế hoạch ôn thi hiệu quả thường nên phân bổ theo tỉ lệ tương đối như sau:
- Khoảng 40% thời gian dành cho việc hệ thống và củng cố kiến thức nền.
- Khoảng 30% thời gian dành cho luyện chuyên đề, dạng bài trọng tâm.
- Khoảng 20% thời gian dành cho luyện đề tổng hợp.
- 10% còn lại dành cho việc chữa lỗi sai, tổng hợp công thức và nghỉ ngơi phục hồi tinh thần.
Trong đó, phần kiến thức nền là phần cần ưu tiên nhất. Đây là những nội dung cốt lõi giúp học sinh xử lý được phần lớn câu hỏi nhận biết và thông hiểu trong đề thi.
Với các môn tự nhiên, học sinh cần phân biệt rõ đâu là kiến thức phải học sâu để hiểu bản chất và đâu là dạng bài đặc thù có thể ghi nhớ công thức để tối ưu thời gian làm bài.
Học hiểu bản chất trước khi học mẹo
Nhiều học sinh có xu hướng sưu tầm quá nhiều công thức hoặc “mẹo giải nhanh” trong giai đoạn cuối. Tuy nhiên, việc ghi nhớ quá nhiều công thức dễ gây nhầm lẫn khi vào phòng thi.
Những công thức đặc thù chỉ nên áp dụng với các dạng bài nâng cao hoặc xuất hiện lặp lại nhiều lần. Còn với kiến thức nền tảng, học sinh vẫn cần hiểu bản chất để có thể xử lý linh hoạt khi đề thi thay đổi cách hỏi.
Đặc biệt với cấu trúc đề thi mới, nhiều môn học đang tăng cường các câu hỏi vận dụng thực tiễn, đọc hiểu dữ liệu, bảng biểu hoặc tình huống liên môn. Nếu chỉ học thuộc công thức mà không hiểu bản chất, học sinh sẽ rất dễ mất điểm.
Thời gian luyện đề cần đi kèm với chữa lỗi
Ở khoảng 3–4 tuần cuối trước kỳ thi, học sinh nên bắt đầu tăng dần số lượng đề tổng hợp để rèn tốc độ làm bài và kỹ năng phân phối thời gian.
Tuy nhiên, việc chữa đề quan trọng hơn số lượng đề đã làm. Sau mỗi đề, học sinh nên dành thời gian phân loại lỗi sai theo từng nhóm:
- Sai do hổng kiến thức.
- Sai do đọc thiếu dữ kiện.
- Sai do nhầm công thức.
- Sai do tính toán hoặc trình bày.
- Sai do áp lực thời gian.
Việc ghi lại các lỗi sai thường gặp sẽ giúp học sinh nhận ra điểm yếu của mình để tập trung cải thiện thay vì học lan man.
Giai đoạn cuối cần ưu tiên sự ổn định
Nhiều học sinh ở sát ngày thi vẫn cố học thêm quá nhiều tài liệu mới, dẫn đến rối kiến thức và tâm lý căng thẳng. Đây là giai đoạn cần ưu tiên sự ổn định hơn là chạy theo số lượng.
Thay vì thức khuya liên tục, học sinh nên duy trì thời gian học hợp lý, ngủ đủ giấc và giữ nhịp sinh hoạt ổn định để đảm bảo khả năng tập trung.
Ngoài ra, việc xen kẽ giữa học lý thuyết và luyện bài tập cũng giúp não bộ tiếp thu hiệu quả hơn so với việc học liên tục một dạng kiến thức trong thời gian dài.
Học ít hơn nhưng hiệu quả hơn
Giai đoạn nước rút không phải lúc cố gắng học hết mọi thứ, mà là lúc chọn đúng nội dung cần ưu tiên. Một kế hoạch ôn tập hợp lý sẽ giúp học sinh tránh tình trạng quá tải, đồng thời tăng khả năng ghi nhớ và phản xạ khi làm bài.
Điều quan trọng nhất là hiểu được năng lực hiện tại của bản thân, xác định mục tiêu phù hợp và duy trì nhịp học ổn định cho đến ngày thi. Khi có chiến lược ôn tập rõ ràng và biết phân bổ thời gian hợp lý, học sinh sẽ tự tin hơn rất nhiều khi bước vào kỳ thi THPT Quốc gia 2026.
